Sosyal Gelişim Ve Kişilik Gelişimi (23.02.2011)
Aşağıda bebeklerin aylara göre sosyal ve gelişim çizelgesi verilmiştir. Bunlar ortalama değerlerdir.
0 – 3 AY SOSYALİZASYON VE UYUM
* Kucağa alındığı zaman susar.
* Kısa süreyle çevresinde gördüğü yüze ilgi ile bakar.
Aşağıda bebeklerin aylara göre sosyal ve gelişim çizelgesi verilmiştir. Bunlar ortalama değerlerdir.
0 – 3 AY SOSYALİZASYON VE UYUM
* Kucağa alındığı zaman susar.
* Kısa süreyle çevresinde gördüğü yüze ilgi ile bakar.
* Konuşma ve dokunmaya karşı gülme veya ses çıkartma tepkilerinde bulunacaktır.
3 – 6 AY SOSYALİZASYON VE OYUN
* Tuttuğu bir nesneyi veya oyuncağı ağzına götürür.
* Kucağa alınmak istediği zaman kollarını veya bacaklarını hareket ettirir, başını kaldırır.
* Kendiliğinden gülümser.
* Aynadaki görüntüsüne gülümser.
* Yanında olmayan bir oyuncağa uzanır.
* Başına bir örtü örtülünce güler.
YEME VE İÇME
* Beslenme şekline göre, annesinin memesini veya biberonunu gördüğünde besleneceğini anlar.
* Elini annesinin göğsünün üzerine veya biberonuna koyar.
* Püre şeklinde hazırlanmış yiyecekleri emer ve yutar.
6 – 9 AY SOSYALİZASYON VE OYUN
* Yabancı kişilere karşı bakma veya ağlama tepkisinde bulunur.
* Değişik oyunlarla yaklaşık 10 dakika süreyle oynar.
YEME VE İÇME
* Bardaktan yardımla su içer.
* Katı yiyecekleri ağzında ezer ve yutar.
* Bisküvi, ekmek gibi yiyecekleri ağzına götürerek yer.
9 – 12 AY SOSYALİZASYON VE OYUN
* “Ce” oyunlarından hoşlanır ve kaybolanın çıkmasını bekler.
* Karşılıklı basit oyunlar oynar.
* Basit işlevsel oyunlar oynar. Ör. Bardakla su içme, kaşıkla yemek yeme.
* Karşılıklı top oynar ve kendisine yuvarlanan topu geri yuvarlar.
* Bir yetişkinin yanında 15 – 20 dakika yalnız oynar.
YEME VE İÇME
* Parmaklarını kullanarak küçük parçalar halinde hazırlanmış yiyecekleri ağzına atar.
* Kaşığı tutar ve yiyeceği ağzına götürmeye çalışır.
* Bisküviyi ısırır ve çiğner.
* Ezilmiş yiyecekleri yer.
12 – 15 AY YEME VE İÇME
* Kendi başına içebilir fakat sık sık döker.
* Kendi başına kaşığı kullanır fakat sık sık döker.
* Herkesin yediği yemeklerden yiyebileceği büyüklükte olanları verilince yer.
GİYİNME
* Çorabını ve şapkasını çıkarır
SOSYALİZASYON VE OYUN
* Oyun sırasında veya reddetme davranışı nedeniyle oyuncaklarını, fırlatır.
* Yetişkinin dikkatini çekmek için gösteriş yapar.
* Yetişkine oyuncağını gösterir veya verir.
15 – 18 AY GİYİNME
* Giyinirken ellerini ve kollarını uygun şekilde hareket ettirerek, giyinmeye yardımcı olur.
* Şapkasını giyer
SOSYALİZASYON VE UYUM
* Resim veya kitap başaşağı veya arkası dönük şekilde verilmişse düzgün şekle döndürür.
* Ev işlerini taklit eder.
* İşlevsel oyunun süresini uzatır.
18 AY – 2 YAŞ YEME VE İÇME
* Bardaktan dökmeden içebilir.
* Kaşıkla dökmeden yiyebilir.
TUVALET ALIŞKANLIĞI
* Gün boyunca oldukça istikrarlı olarak kuru kalır.
GİYİNME
* Pantolonunu çıkartır.
SOSYALİZASYON VE OYUN
* Jestler kullanarak arkadaşlarıyla iletişim kurar.
* Parelel oyun şeklinde oynar ve diğer çocukları seyreder.
* Sahip olduğu oyuncakları vermek istemez.
* Evcilik oyunu oynamaz.
* Diğer çocukların yanında oynar ve arada etkileşimde bulunur.
* Basit ev işlerine yardım eder.
* Yetişkinlerin söylediklerinin %50’sine uyum sağlar.
* Sorulduğu zaman seçim yapabilir.
* Yetişkin kontrolünde sırasını bekler.
* Grup içinde 10 dakika süre ile müzik veya öykü etkinliğinde dikkatini kontrol eder.
* Hatırladığı zaman “lütfen” sözcüğünü söyler.
YEME VE İÇME
* Kamışla içer
* Çatalı yiyeceğe batırır.
GİYİNME
* Çorabını giyer.
* Ayakkabılarını giyer.
* Pantalonunu giyer.
* Tişört veya yeleğini çıkarır.
* Fermuar açar.
TUVALET
* Tuvalet ihtiyaçlarını jestlerle haber verir.
* Sözel olarak tuvalet ihtiyacını söyler.
* Tek başına pantalonunu indirir.
* Yetişkin denetiminde tuvalet kullanır.
YIKANMA
* Kendi kol ve bacaklarını yıkar.
* Ellerini bir yetişkin yardımıyla yıkar ve kurular.
* Yetişkinin denetiminde dişlerini fırçalar.
3 – 4 YAŞ SOSYALİZASYON VE OYUN
* Yetişkinin yönettiği oyunlarda kurallara uyar.
* Diğer çocuklarla oynarken sırasını bekler.
* Diğer çocukların yakınında oynar ve konuşur.
* Oyun süresinin %50’sinde diğer çocuklarla etkileşim içinde oynar.
* “Lütfen” ve “Teşekkür ederim” ifadelerini, gereken durumların %50’sinde hatırlatılmadan söyler.
* Yetişkinin sözlerine %75 oranında uyum sağlar.
* Sorulduğu zaman insanların cinsiyetini söyler.
* Basit işleri yapar.
* Tehlikelerden kaçınır.
* Anne ve babasının tayin ettiği fiziksel sınırlar içinde kalır.
* Yetişkinin ilgisini başkalarıyla paylaşır.
YEME VE İÇME
* Kaşık ve çatal kullanarak yer.
* Dökmeden sürahiden su koyar.
GİYİNME
* Tişört veya jile giyer.
* Bluzunu giyer.
* Elbise veya uzun pantalon giyer.
* Büyük düğmelerin iliklerini kapar.
* Bütün giysilerini çıkartabilir.
* Yetişkin denetiminde tamamen giyinir.
* Çıt çıt kapatır.
TUVALET
* Gece boyunca altını ıslatmadan yatabilir.
* Yönlendirildiği zaman kendini kurular.
* Söylendiğinde tuvaletin sifonunu çeker.
* Söylendiği zaman kendi başına tuvalete gider.
YIKANMA VE KENDİNE BAKIM
* Söylendiğinde dişlerini fırçalar.
* Hatırlatılmadan burnunu temizler.
* Yardımsız olarak ellerini ve yüzünü yıkar.
SAĞLIKLI BEBEĞİN KÜÇÜK KAS GELİŞİMİ
Bebeğinizin sağlıklı gelişiminde size rehberlik etmek üzere aşağıda bir kontrol listesi sunuyoruz.
0 – 3 AY , BAKMA
* Gözlerini bir nesneye yöneltir ve birkaç saniye odaklar.
* Sırtüstü pozisyonda bir nesneyi 90 derece takip eder.
* Dik durduğunda gözü ile takip eder.
YAKALAMA
* Ellerini bir araya getirir.
* Eline verildiğinde çıngırağını tutabilir.
NESNE DEVAMLILIĞI
* Takip ettikten sonra nesnenin kaybolduğu yere bakar.
3 – 6 AY BAKMA
* Bir nesneden diğerine bakar.
* Elle tuttuğu nesneyi görsel olarak inceler.
* Yatarken bir nesneyi 180 derece izler.
* Küçük nesnelere bakabilir.
YAKALAMA
* Çıngırağını aktif bir şekilde yakalar.
* Uzatıldığı zaman iki objeyi tutabilir.
* Nesnelere iki eliyle uzanır.
* Yatarken nesnelere uzanır ve alır.
* Otururken nesnelere uzanır ve alır.
* Oyuncağı bir elinden diğerine aktarır.
6 – 9 AY YAKALAMA
* Küçük bir üzüm tanesini yakalayıp alabilir.
* İki nesneyi yerden alıp ve elinde tutabilir.
* Aktif bir şekilde çıngırağını sallar.
* Aynı nesneyi değişik şekillerde kullanır.
* Şekil tahtasından şekil çeker ve çıkarır.
* Küçük nesneleri almak için başparmak ve diğer parmağı kullanır.
NESNE DEVAMLILIĞI
* Kısmen saklı oyuncağı bulur.
* Bir oyuncak yere düştüğü zaman yere bakar.
* İstediği nesneye ulaşmak için engeli ortadan kaldırır. Örn. Oyuncağın üzerindeki örtü.
KOYMA
* Bileği desteklenirse bir nesneyi uygun şekilde yerine bırakır.
9 – 12 AY YAKALAMA
* Taklid yolu ile nesneleri uygun deliklerine yerleştirir.
* Bir kap içindeki nesneyi alır.
* Sopaya yerleştirilmiş halkaları çıkarır.
NESNE DEVAMLILIĞI
* Tamamen görülmeyen saklı nesneyi bulur.
HAREKET ETTİRME BECERİLERİ
* Bir oyuncağı almak için oyuncağın bağlı olduğu ipi yatay şekilde çeker.
* Oyuncak tren veya arabayı iter.
* İki kübü birbirine vurur.
KOYMA
* Nesneleri kabın içine koyar.
* Sopaya büyük halkalar geçirir.
PROBLEM ÇÖZME VE BULMACALAR
* İki kabı içiçe yerleştirir.
ÇİZGİ ÇİZME
* Karalama davranışını taklide çalışır.
KİTAPLA İLGİLİ BECERİLER
* Yetişkinle birlikte bir kitaba bakar.
12 – 15 AY NESNE DEVAMLILIĞI
* İki örtü altında saklı olan nesneyi bulur.
KOYMA
* Büyük şekli şekil tahtasına koyar.
* Şekil tahtasına daire şeklini yerleştirir.
* İki küpten kule yapar.
ÇİZGİ ÇİZME
* Pastel boyayı tutabilir ve kağıda çizebilir.
KİTAPLA İLGİLİ BECERİLER
* Sayfa üzerindeki resme dokunur.
* Sayfa çevirmeye yardımcı olur.
HAREKET ETTİRME BECERİLERİ
* Oyuncağı almak için oyuncağın bağlı olduğu ipi dikey olarak çeker.
PROBLEM ÇÖZME VE BULMACALAR
* Oyuncak bulmak için küçük kutunun kapağını açabilir.
* Taklid yolu ile şişe içindeki küçük bir üzümü çıkarmak için şişeyi ters çevirir.
15 – 18 AY ÇİZGİ ÇİZME
* Kendiliğinden karalar.
KİTAPLA İLGİLİ BECERİLER
* Kalın karton sayfalı kitapların sayfalarını çevirir.
* Normal defter yaprağı kalınlığındaki kitapların sayfalarını ikişer, üçer olarak çevirir.
PROBLEM ÇÖZME VE BULMACALAR
* Şekil tahtasındaki kare şeklini yerleştirir.
* Başkasını model olarak görmeden üzüm tanesini şişeyi ters çevirerek çıkarır.
HAREKET ETTİRME BECERİLERİ
* İki elini kullanarak nesneyi hareket ettirir.
18 AY – 2 YAŞ EŞLEŞTİRME VE SINIFLAMA. NESNE VE RESİM
* Nesneleri eşleştirir.
* İki seçenek içinden aynı olan nesneleri eşleştirir.
YAKALAMA
* İğne veya iplikleri alabilir.
KOYMA
* Altı küple kule yapar.
ÇİZME
* Dikey çizgi çizmeyi taklid eder.
KİTAPLA İLGİLİ BECERİLER
* Kağıt inceliğindeki sayfaları teker teker çevirir.
PROBLEM ÇÖZME VE BULMACALAR
* Birbiri içine geçen dört kabı doğdu olarak yerleştirir.
* Şekil tahtasına üçgen şekli yerleştirir.
* Şekil tahtasına daire şeklini üç seçenek içinden yerleştirir.
* Şekil tahtasına kare şeklini üç seçenek içinden yerleştirir.
* Şekil tahtasına üçgen şeklini üç seçenek içinden yerleştirir.
HAREKET ETTİRME
* Taklit ederek kağıt katlar.
* Araç kullanarak basit problemleri çözer.
2 – 3 YAŞ PROBLEM ÇÖZME VE BULMACALAR
* Üç parçadan oluşan ve birbiriyle ilişkili parçaları tamamlar.
* Nedensellik mekanizmasını araştırır.
EŞLEŞTİRME VE SINIFLAMA. NESNE VE RESİM.
* Nesne ve resimleri eşleştirir.
* Dört seçenekli resimleri eşleştirir.
EŞLEŞTİRME, SINIFLAMA VE SEÇME. OKUL ÖNCESİ
* İpucu verildiği zaman bir nesneyi verir.
* Dört rengi iki seçenekli durumlarda eşleştirir.
ÇİZGİ ÇİZME
* Daire şekillerini çizmeyi taklit eder.
* Yatay çizgileri taklit eder.
* Parmakları ile boya kalemini tutar.
* Kağıt üzerine kontrollü bir şekilde çizgi çizer.
HAREKET ETTİRME BECERİLERİ
* Dört büyük boncuğu ipe geçirir.
* İpe geçirilmiş oyuncakları çıkartır.
* 6 küpten kule yapabilir.
KİTAPLA İLGİLİ BECERİLER
* Resimli kitaplarda ufak özelliklere dikkat çeker.
* Kitaplara tek başına bağımsız olarak bakar.
3 – 4 YAŞ PROBLEM ÇÖZME VE BULMACALAR
* 8 Parçalı boz yapları tamamlayabilir.
* Mekanik bir oyuncağı başkasından görmeden işletebilir.
* Küçük ve büyük kavramlarını ayırır.
* Kategorilere göre nesneleri sınıflandırır.
* İşlevlerine göre nesneleri eşleştirir.
* Renkleri 4 seçenek içinden seçer.
* 6 seçenek içinden harfleri eşleştirir.
* 4 seçenek içinden sözcükleri eşleştirir.
ÇİZGİ ÇİZME
* Artı işaretini taklit eder.
* Basit resimleri çizer.
* V şeklini taklit eder.
* Tamamlanmamış insan resmine kol ve bacak çizer.
HAREKET ETTİRME BECERİLERİ
* 4 Küçük boncuğu ipe dizer.
* Kağıt üzerinde şekli uygun tarafa yapıştırır.