Aile Danışmanlığında Ödüller

Çocuğunuza yeni beceriler kazandırırken onu sevindirmeyi, ödüllendirmeyi unutmayalım: Ödül, çocuğa bir davranışın hemen arkasından verilen, onun çok hoşuna giden herhangi bir şey olabilir. Sonucunda bir ödül verilen davranışlar, genellikle çocuk tarafından tekrar edilir. Başka bir deyişle ödül, çocuğun istendik, olumlu davranışlarını arttırıcı bir rol oynar.

Çocuğunuza temel becerileri öğretirken kullanabileceğiniz ödülleri 3 grupta toplayabiliriz:
1. Sizin dikkatiniz, onun olumlu davranışlarını fark etmeniz, çocuğunuz için çok önemli bir ödüldür. Bu ödüle sosyal ödül de diyebiliriz... Çocuğunuzu iyi bir davranışı arkasından kucaklamanız, gülümsemeniz, onu gıdıklamanız, kucağınıza almanız ve bunlara benzer ödüller, sosyal ödüllerdir.

2. Çocuğunuzun sevdiği yiyecekler, yeni bir beceriyi öğretmede kullanabileceğiniz en etkili ödüller olacaktır. Bir parça şeker, bisküvi, meyve suyu, cips vb... gibi yiyecekleri bu grupta kullanabilirisiniz.
3. Çocuğunuzun hoşlandığı oyuncaklar veya oyunları, zaman zaman ödül olarak kullanabilirsiniz. Teyp dinlemek, boya yapmak, birlikte kitap okumak gibi etkinlikler arasından seçtiğiniz bir etkinlik sizin yeni bir beceri öğretmede ödülünüz olabilir. Çocuğunuzla çalışmaya başlamadan önce onun için ödül olabilecek yiyecek, oyun, oyuncak veya sosyal ödülleri iyi seçiniz. Ödül seçiminde en başarılı olabilecek kişi sizler, anne - babalarsınız.
Ödül kullanırken hatırlamanız gereken noktalar şunlardır:
1. Yeni bir beceriyi öğretmede başarılı olabilmeniz için, en etkili ödülü seçiniz. Çocuk için çok yeni ve zor bir beceri seçtiyseniz, ödülünüz başlangıçta yiyecek olabilir.

2. Çocuğunuza ödülü sadece istediğiniz davranışı yaptığı, sizinle işbirliğine girdiği zaman alabileceğini öğretiniz. Ödül olarak seçtiğiniz yiyeceği, oyuncağı ona herhangi bir zamanda vermeyiniz.
3. Ödülü başlangıçta, her bir deneme sonrasında veriniz. Çocuğunuza ‘bana bak’ dediğiniz zaman sizinle göz göze geliyorsa, her göz göze geldiğinde bir parça yiyecek vermek, başlamak için en iyi yoldur. Daha sonraları, çocuğunuz beceriyi kazandıkça ödülü azaltınız. Azaltmayı her 2 defa göz göze gelme sonrasında, her 3, 4, 5, defa göz göze gelme sonrasında ödül verme şeklinde yapabilirsiniz.

4. Ödül kullanmada, göz önünde tutulması gereken en önemli kurallardan birisi, ödülü istediğiniz davranışın hemen arkasından verip geciktirmemektir. Çocuğunuz ‘bana bak’ uyarısıyla sizinle hemen göz göze geliyorsa ödülü hemen veriniz. 1- 2 dakika sonra verdiğiniz ödül, çocuğunuz için anlamlı olmayacaktır.
5. Çocuğunuz için sizin dikkatinizin bir ödül olduğunu da unutmayınız. Hoşlanmadığınız bir davranış karşısında bağırmanız, kızmanız, hatta vurmanız bile ona dikkatinizi vermeniz demektir. Bu yüzden istemediğiniz davranışlarını görmezlikten gelmeye çalışınız. Çünkü görmezlikten geldiğiniz zaman, o davranışını ödüllendirmemiş olacaksınız. Böylelikle çocuğunuz etrafınızda koşarak, bazı eşyalara zarar vererek dikkatinizi çekemeyeceğinizi öğrenecektir.
6. Çocuğunuza sürekli aynı ödülü çok miktarda vererek onu bıktırmayınız. Mümkün olduğunca değişik ödüller kullanarak, ödülün onun için her zaman önemli olmasını sağlayınız.